ΟΙ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΝ 19Ο ΣΤΟΝ 21Ο ΑΙΩΝΑ

Διακρίνουμε την πορεία των κομμάτων της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας μέσα από τέσσερις περιόδους εξέλιξής της.

- Α΄ περίοδος 1889-1914: Κλασική-ιστορική μαρξιστική σοσιαλδημοκρατία.
- Β΄ περίοδος 1918-1939: Εξελικτική μαρξιστική σοσιαλδημοκρατία
- Γ΄ περίοδος 1945-1989: Αναθεωρητισμός και παραδοσιακή μη μαρξιστική σοσιαλδημοκρατία
- Δ΄ περίοδος 1990-2010: Νέος αναθεωρητισμός και νέα σοσιαλδημοκρατία

Παρατηρούμε, αφετηριακά, ότι κάθε περίοδος-στιγμή της σοσιαλδημοκρατίας διακρίνεται από την επόμενη με κομβικής σημασίας γεγονότα που συνιστούν τομές στην ιστορική διαδικασία. Μεταξύ 1ης και 2ης περιόδου μεσολαβεί ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Οκτωβριανή Επανάσταση. Μεταξύ 2ης και 3ης περιόδου μεσολαβεί ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μεταξύ 3ης και 4ης περιόδου μεσολαβεί η κατάρρευση των καθεστώτων του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού» και το τέλος του «Ψυχρού Πολέμου».

Εκτός των ιδεολογικών και πολιτικών περιεχομένων της κίνησης της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας διακρίνουμε και αντίστοιχη περιοδολόγηση στις οργανωτικές μορφές που λαμβάνουν τα σοσιαλιστικά-σοσιαλδημοκρατικά-εργατικά κόμματα. Πρόκειται για τη γνωστή τυπολογία από τη θεωρία του κομματικού φαινομένου, του κόμματος στελεχών, του κόμματος μαζών, του πολυσυλλεκτικού κόμματος, του κόμματος-καρτέλ.

Στα κεφάλαια που αφορούν στην ελληνική περίπτωση επιχειρείται μια stricto sensu συγκριτική προσέγγιση μέσα από την ανάδειξη και αιτιολόγηση ομοιοτήτων και διαφορών που υπάρχουν ανάμεσα σε πολιτικά φαινόμενα που αυτοπροσδιορίζονται με τους ίδιους ιδεολογικο-πολιτικούς και οργανωτικούς όρους, δρώντας σε διαφορετικά περιβάλλοντα, χρονικά και χωρικά.