ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ 1683-2024

Στο βιβλίο αυτό αναλύεται μεθοδικά η σταδιακή αποδυνάμωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αρχής γενομένης με τη δεύτερη αποτυχημένη πολιορκία της Βιέννης, το 1683. Σημαντικό ρόλο στην οθωμανική συρρίκνωση έπαιξαν οι αυστρο-τουρκικοί και οι ρωσο-τουρκικοί πόλεμοι με τους οποίους επιτεύχθηκε, αφενός η αυστριακή επέκταση στα βορειοδυτικά Βαλκάνια με τελευταίο σταθμό τη Συνθήκη Ειρήνης του Βελιγραδίου (1739), αφετέρου η ρωσική επέκταση στα βορειοανατολικά Βαλκάνια με ορόσημο το έτος 1774, που υπογράφηκε η Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, με την οποία η Ρωσία απέκτησε εδάφη και το δικαίωμα να προστατεύει τους Ορθόδοξους Χριστιανούς στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ουσιαστικές υπήρξαν και οι ενδοβαλκανικές διπλωματικές διαπραγματεύσεις από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, κυρίως μεταξύ Βουλγαρίας, Σερβίας και Ελλάδος (συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών που έγιναν για τη δημιουργία μιας βαλκανικής ομοσπονδίας) αλλά και οι πολλαπλές αντιπαραθέσεις μεταξύ τους που αφορούσαν το Μακεδονικό Ζήτημα. Ακολούθησε η σύντομη περίοδος της καρποφόρου συνεννόησης μεταξύ των τριών αυτών ανταγωνιστών με αποκορύφωμα της συνεργασίας τους τη θετική έκβαση του Πρώτου Βαλκανικού Πολέμου με συμμετοχή και του Μαυροβουνίου. Ο Δεύτερος Βαλκανικός Πόλεμος και πολύ περισσότερο οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι δίχασαν, υπό τη σκιά των Μεγάλων Δυνάμεων, τα Βαλκάνια. Διχαστική ήταν και η κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εφόσον τα Βαλκάνια είχαν «μοιραστεί» με τη συμφωνία της Γιάλτας.

Αναλύεται η ιδιομορφία της σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας, η οποία μετά τη ρήξη Στάλιν-Τίτο δημιούργησε μαζί με την Ινδία και την Αίγυπτο τον συνασπισμό των αδεσμεύτων χωρών. Παρουσιάζεται επίσης η πορεία της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας σε επτά ανεξάρτητα κράτη, ενώ έμφαση δίνεται στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδος όσον αφορά τις προσεγγίσεις των βαλκανικών κρατών την περίοδο 1946-1990. Τέλος, αναλύονται οι κατά χώρα πολιτικές και οικονομικές μετακομμουνιστικές εξελίξεις (συμπεριλαμβανομένου και του ενεργειακού παράγοντα) και οι διμερείς σχέσεις της Ελλάδος με τα μετακομμουνιστικά βαλκανικά κράτη.