Η ΝΕΑ ΗΛΩΝΗ

ΤΟ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΙ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ

Η παρούσα έκδοση της μαρτυρίας του Θανάση Κουτίνα για τα δίσεκτα χρόνια της δεκαετίας του 1940 (Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιος πόλεμος) στο Αργυροπούλι και στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας, του Τυρνάβου και της Ελασσόνας εκπληρώνει δύο σκοπούς: από τη μια πλευρά, αποτελεί σημαντική συμβολή στην τοπική ιστορία και, από την άλλη, προσθέτει στοιχεία που ενδέχεται να φανούν χρήσιμα στους επαγγελματίες ιστορικούς στην έντονη συζήτηση που διεξάγεται στην ελληνική ιστοριογραφία από τις αρχές του 21ου αιώνα για την κρίσιμη αυτή ιστορική περίοδο. Στοιχεία που αφορούν τόσο το πραγματολογικό επίπεδο των ίδιων των ιστορικών γεγονότων όσο και το επίπεδο των τραυματικών βιωμάτων και των συλλογικών αναπαραστάσεων του τοπικού πληθυσμού.

Αλλά τι σημαίνει η έκδοση αυτής της μαρτυρίας για τη συλλογική συνείδηση της κοινότητας του Αργυροπουλίου και της ευρύτερης περιοχής; Τι μπορεί να προσφέρει σήμερα μια μαρτυρία που έχει γραφεί εκ των υστέρων -πριν από 35-40 χρόνια- για τα τραυματικά γεγονότα που συνέβησαν εκείνη τη φοβερή δεκαετία του 1940; Μήπως αναμοχλεύει το απωθημένο συλλογικό τραύμα ή μήπως απεναντίας επιχειρεί να το διεργαστεί; Mήπως σημαίνει, τελικά, ότι η επιβεβλημένη από το μετεμφυλιακό κράτος λήθη, όπως και η εμπρόθετη ή και η ανεπίγνωστη ατομική λήθη, δεν βοήθησαν την τοπική κοινωνία να υπερβεί τους διχασμούς και τις αντίπαλες τραυματικές οικογενειακές μνήμες, όπως άλλωστε συνέβη και σε τόσες άλλες περιοχές της Ελλάδας; Η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα μπορεί να δοθεί από την πλημμυρίδα των εκδόσεων μαρτυριών και ιστορικών βιβλίων για τον ελληνικό Εμφύλιο, γεγονός που αποδεικνύει ότι μας ενδιαφέρει και σήμερα η σχέση που διαμορφώνουμε με τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, τα νοήματα που της προσδίδουμε και τα ερμηνευτικά σχήματα που επινοούμε.

Επιπλέον, επειδή ο Θανάσης Κουτίνας συμμετείχε ως στρατιώτης του Εθνικού Στρατού σε σημαντικά γεγονότα των πολεμικών συγκρούσεων, η μαρτυρία του, ως μικροϊστορικό τεκμήριο, προσθέτει μια ακόμη πολύτιμη ψηφίδα για τους τρόπους με τους οποίους η μνήμη διασώζει τις βιωματικές εμπειρίες, τα συναισθήματα και τις σκέψεις των «αφανών» της Ιστορίας.