ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΠΙΑΝΟΛΑΣ

Τα μηχανικά πιανα ή πιανολες υπήρξαν μια άκρως επινοητική απάντηση της ανθρώπινης εφευρετικότητας στο πολύ παλαιό αίτημα της μηχανικής αναπαραγωγής της μουσικής. Με τη βοήθεια ενσωματωμένου πολύπλοκου μηχανισμού σε ένα κανονικό πιάνο, οι πιανόλες μπορούσαν να διαβάζουν ειδικά διάτρητα χάρτινα ρολά (piano-rolls), πάνω στα οποία είχαν αποτυπωθεί αμέτρητα μουσικά κομμάτια προσαρμοσμένα για μηχανικό πιάνο.

Τα piano-rolls μπορούμε να τα κατατάξουμε χοντρικά σε δύο κατηγορίες: α. οργανικές εκδοχές χορευτικών σκοπών και τραγουδιών, όπως επίσης κομμάτια από τη λόγια πιανιστική φιλολογία, και β. πιανιστικές εκδοχές γνωστών τραγουδιών, όπου πάνω στο χάρτινο ρολό ήταν σημειωμένα και τα λόγια των αντίστοιχων τραγουδιών, ως οδηγός για να τραγουδηθούν κατά την αναπαραγωγή των σκοπών εν είδει πρώιμου σημερινού καραόκε.

Οι πιανόλες, με την ενδιάμεση και ταυτόχρονα διττή φύση της μεταξύ ζωντανής επιτέλεσης και μηχανικής αναπαραγωγής, γίνονται ιδιαίτερα δημοφιλείς τις τρεις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Από αυτή την περίοδο έχουμε τα περισσότερα διαθέσιμα piano-rolls, κυρίως από αγγλόφωνα τραγούδια της εποχής και από το κλασικό πιανιστικό ρεπερτόριο. Στο περιθώριο αυτής της δραστηριότητας αποτυπώνεται σε piano-rolls και ένας σημαντικός αριθμός εθνικών μουσικών, στοχεύοντας στο κοινό των επιμέρους εθνοτήτων των μεταναστών της Αμερικής, αλλά και στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο? ανάμεσά τους ένα μικρό μεν, πολύ ενδιαφέρον δε ελληνικό ρεπερτόριο, αντιπροσωπευτικό δείγμα του οποίου περιλαμβάνεται στην παρούσα έκδοση.

Πρόκειται για 19 τραγούδια, μεγάλες επιτυχίες από το μουσικό θέατρο και τις οπερέτες του Μεσοπολέμου, που ερμηνεύουν μαζί ο Αργύρης Μπακιρτζής και η Τότα Ευλαβή με συνοδεία πιανόλας. Πολλά από αυτά είναι γνωστά από τις επιτυχημένες, περίφημες και αγαπητές μέχρι σήμερα οπερέτες των δεκαετιών του 1910 και του 1920.

Η έκδοση αυτή, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα παλιό ρεπερτόριο, με το άρωμα μιας άλλης εποχής, δίνει την ευκαιρία για μια δεύτερη ζωή σε μερικά τραγούδια ξεχασμένα στις μέρες μας αλλά κάποτε πολυαγαπημένα και χιλιοτραγουδισμένα, στήνοντας γέφυρες ανάμεσα στο σήμερα και το μελωδικό παρελθόν.