PERFORMANCE ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΧΩΡΟΣ

H performance είναι μία από τις κεντρικές έννοιες που στοιχειοθετούν κάθε προσπάθεια κατανόησης και αναπαράστασης των σύγχρονων κοινωνιών. Ρευστή και κυματώδης στη χρήση της, πρωτεϊκή στη μορφή της, πολυσυλλεκτική στο περιεχόμενό της, η έννοια αυτή κομίζει την αμεσότητα της επαφής, τον αφοπλισμό της ζωντανής παρουσίας, την πυκνότητα της σωματικότητας, τη δυναμική της διάδρασης, την ενθαδικότητα και την παροντικότητα του «εδώ και τώρα», ενός πανίσχυρου «ενώπιος ενωπίω» στο οποίο εξυπακούονται ένας έντονα βιούμενος χώρος και ένας πραγματικός χρόνος, αλλά και μια ανάγκη επίδοσης και απόδοσης.

Αυτή η νοηματική πολυσχιδία συνδέεται προφανώς με τη σφαίρα του καταναλωτισμού και του καπιταλιστικού ανταγωνισμού και εξηγεί εν πολλοίς το γεγονός ότι οι σύγχρονες κοινωνίες υποχρεώνουν το άτομο να επιτελεί κάτι για να «γίνει ο εαυτός του» ή τις συλλογικότητες να υιοθετούν πλήρως τη «λατρεία της performance» για να ανταποκριθούν στις επιταγές του μεταβιομηχανικού κόσμου και της ψηφιακής συνθήκης. Είτε πρόκειται για έναν νέο ανθρωπολογικό τύπο, αυτόν του homo performans, είτε όχι, γεγονός παραμένει ότι το επιτελεστικό υποκείμενο υπάρχει στο μέτρο που μπορεί να (επι)δείξει στους άλλους ότι είναι επιτελεστικό και να καταστήσει ορατό το αποτέλεσμα της επιτέλεσής του. Εδώ εισάγεται και ο δημόσιος χαρακτήρας της performance, ιδίως της καλλιτεχνικής που εδώ μας ενδιαφέρει πρωτίστως, και ως εκ τούτου ο δημόσιος χώρος, ο οποίος δεν φιλοξενεί απλώς, αλλά θεματοποιεί και υποστασιώνει την performance.