Ο ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΕΝ ΤΩ ΑΓΙΩ ΠΝΕΥΜΑΤΙ ΤΕΛΕΙΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Ο εκκλησιολογικός και μυστηριακός χαρακτήρας της εν τω Αγίω Πνεύματι τελειώσεως του Ανθρώπου Στον διάλογο μεταξύ τού Κυρίου και της Σαμαρείτιδος κατατίθεται μια καίρια υπόδειξη Αυτού προς αυτήν και δι αυτής εις όλους εμάς : «αλλ’ έρχεται ώρα, και νυν εστιν, ότε οι αληθινοί προσκυνηταί προσκυν?σουσι τω πατρί εν πνε?ματι κα? αληθε??? και γαρ ? πατήρ τοιούτους ζητεί τους προσκυνο?ντας α?τ?ν. πνεύμα ? Θε?ς, και τους προσκυνούντας α?τ?ν εν πνεύματι και αληθε?? δειι προσκυνείν.» (Ιω. 4, 23-24). Η λατρεία της Θεότητος συντελείται εν Πνεύματι. Εκείνο είναι το οποίο δεικνύει τον Υιό (δίδει μαρτυρία περί τού Υιού) ο οποίος το πέμπει (προσοχή : δεν το εκπορεύει) συμφώνως προς το Ιω.15, 26 «όταν δε έλθ? ο παρ?κλητος ?ν εγώ π?μψω υμίν παρά του πατρ?ς, τ? Πνε?μα τ?ς αληθείας ο παρά του πατρός εκπορεύεται, εκείνος μαρτυρήσει περί εμού», και ο οποίος είναι η (ανυπόστατη) αλήθεια συμφώνως προς το λόγιον στο Ιω.14, 6 «εγώ ειμί ? οδός και ? αλήθεια και ? ζωή? ουδείς έρχεται προς τον πατέρα ει μη δι’ εμού». Ο δε Υιός είναι η πύλη, η θύρα ( «εγώ ειμί η θύρα» Ιω.10, 9) η οποία οδηγεί στον Πατέρα, αφού άλλωστε είναι ο Ίδιος που αποκαλύπτει ότι «ο εωρακώς εμέ εώρακε τον πατέρα» (Ιω.14, 9). Και είναι το Πνεύμα της αληθείας εκείνο το οποίο δεικνύει την αλήθεια που είναι ο Υιός και ενεργεί να Τον βλέπουν, συμφώνως προς το ανωτέρω ευαγγελικό χωρίο, οι άνθρωποι, έτσι ώστε δι’ Αυτού, τού Υιού δηλονότι, να θεωρούν τον Πατέρα. Σ’ αυτό το τριαδολογικό σχήμα, όπου η πνευματολογία παραπέμπει στη χριστολογία και η χριστολογία παραπέμπει στη θέα τού Πατρός, έγκειται η σωτηρία ημών, δηλαδή η μετοχή μας, κατά Χάρη, στον τρόπο τής εν αγάπη αλληλοπεριχώρησης των τριαδικών προσώπων. Με άλλα λόγια, με την πνευματολογία η οποία παραπέμπει στη χριστολογία με την τελευταία να οδηγεί στη θεωρία τού Πατρός έχουμε ενώπιών μας το σχήμα τής ορθοδόξου σωτηριολογίας.