Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ

ΔΙΑΝΟΗΣΗ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΦΑΙΡΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΑΔΑ

Οι ιδέες έχουν τις δικές τους περιπετειώδεις διαδρομές. Στο παρόν βιβλίο δοκιμάζεται μια πολιτισμική θεώρηση της σύγχρονης Ελλάδας με τρεις άξονες: τα περιοδικά της Αριστεράς (Αντί, Ο Πολίτης, Σχολιαστής), τη λογοτεχνική και πολιτισμική κριτική (Γ.Π. Σαββίδης, Δ.Ν. Μαρωνίτης, Δ. Ραυτόπουλος), τις αναζητήσεις της λαϊκότητας και της «παράδοσης» (λαϊκός πολιτισμός, Έτος Παράδοσης, πολιτισμικός λαϊκισμός). Η Μεταπολίτευση στη μακρά της διάρκεια υπήρξε εποχή μεγάλων μεταβάσεων. Οι επιμέρους μετασχηματισμοί -στο εσωτερικό της Αριστεράς, στον λόγο της κριτικής, στον ρόλο της διανόησης, στον Τύπο, στο περιεχόμενο και τις χρήσεις του «λαϊκού»- εξετάζονται ως διαδικασίες που αποτυπώνουν τα ίχνη της κοινωνικής αλλαγής. Οι νέες πολιτικές και πολιτισμικές ταυτότητες αναδύθηκαν με τη διαμεσολάβηση του κριτικού λόγου, της λογοτεχνίας και της διανόησης στη δημόσια σφαίρα. Αν η Μεταπολίτευση συγκροτεί συνολικά μια πολιτισμική στροφή, η παρούσα μελέτη στοχεύει να αναδείξει τις διαδικασίες και τους λόγους που την εξηγούν. Είτε ερμηνεύσουμε την εποχή ως ιστορικό ξέφωτο είτε ως διαδοχή χαμένων ευκαιριών, σημασία έχουν οι αποχρώσεις. Ούτε λοιπόν «της Μεταπολίτευσης καημένη γενιά» ούτε ανέξοδοι ενθουσιασμοί για τον ήλιο που μεθύσαμε «με το νταούλι και με το ζουρνά» ούτε οικτιρμός για «τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα». Το βιβλίο αυτό επιχειρεί να προσεγγίσει με αναλυτικό και αναστοχαστικό τρόπο τις εναλλακτικές προτάσεις που ο λόγος της διανόησης και της κριτικής προσπόρισε ως εργαλεία για τη χειραφετητική σκέψη. Με το βλέμμα λοξά αλλά επίμονα στραμμένο στο ρευστό και ασφυκτικό παρόν των νέων, επικίνδυνων μεταβάσεων.