ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ

Στις αρχές του 20ού αιώνα γίνεται συζήτηση για τη χειραφέτηση των γυναικών, καθώς έχουν αρχίσει να ζητούν την ισότητά τους μέσα στην ανδροκρατούμενη κοινωνία. Η γυναίκα αναζητά έναν διαφορετικό ρόλο από αυτόν που είχε μέχρι τότε στην κοινωνική οργάνωση, αλλά και στον θεσμό της οικογένειας, καθώς ήταν ελάχιστες αυτές που ξέφυγαν από τα στεγανά και αναμείχθηκαν στα κοινά, κυρίως σε καλλιτεχνικής φύσης ασχολίες και ειδικότερα στο θέατρο, παρά το γεγονός ενός κοινωνικού στιγματισμού που εισέπρατταν οι θεραπαινίδες του. Είναι η εποχή που στον ίδιο χώρο κάνει την εμφάνισή του ο κινηματογράφος και αυτονόητα οι γυναίκες έχουν τη θέση τους, καλύτερη και από των ανδρών, μπροστά από την κάμερα• μέχρι εκεί. Η μικρή απόσταση μέχρι να φτάσουν πίσω από την κάμερα μετατράπηκε σε μακρύ και δύσκολο δρόμο. Στον Μεσοπόλεμο λάμπει το άστρο της Ίριδος Σκαραβαίου, σαν κριτικός κινηματογράφου, και το όνομα κάποιων γυναικών εμφανίζεται στα σενάρια των ταινιών. Θα χρειαστεί να περάσει και ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος για να εμφανιστεί η πρώτη γυναίκα σκηνοθέτιδα. Στο μεταξύ οι πρωταγωνίστριες των ταινιών έχουν δημιουργήσει τη δική τους πλούσια ιστορία, καθώς οι γυναίκες περνοδιαβαίνουν από το θεατρικό σανίδι στην κινηματογραφική οθόνη. Ακολουθεί, και πάλι με αργό ρυθμό, η στελέχωση όλων των κινηματογραφικών ειδικοτήτων με γυναίκες καλλιτέχνιδες, συνάμα και εργαζόμενες, στο πλαίσιο της ντόπιας κινηματογραφίας. Είναι η δεκαετία του ’70, με τις ανατροπές που φέρνει ο Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος που εγκαθιστά τη γυναίκα στις παραπάνω ειδικότητες. Η πορεία προς την ολοκλήρωση όλης αυτής της διαδικασίας προχωρά πια με ταχείς ρυθμούς, και μετά το γύρισμα του αιώνα, η γυναίκα έχει κατακτήσει την ισότιμη θέση της και στη δική μας κινηματογραφία, ακολουθώντας, πάντα με καθυστέρηση, την αντίστοιχη πορεία των γυναικών της Δύσης. Αυτή τη «δύσβατη» αλλά και γοητευτική πορεία ανιχνεύει και επισημαίνει τα βασικότερα στοιχεία της η παρούσα μελέτη.