ΑΡΜΑΤΩΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ

Κι όσο ζυγώναμε τον εχθρό, όσο το νιώθαμε που σίμωνεν η άγριαν ώρα, τόσο λαχτάριζαν και καίγανε τα σωθικά, πέτρωνε μέσα μας η καρδιά και σκλήραινε σαν το ξύλο η πέτσα μας κι ήτανε κείνη την ώρα σα να μην είχε ποτέ γελάσει τ’ αχείλι μας, σα να μην την άγγιξε ποτέ την καρδιά μας μαλακοσύνη και αγάπη. Τούτες τις στιγμές οι αγάπες όλες, τα ιερά και τ’ απόκρυφα όλα, και μάνες και πατέρες κι αγαπητικές, όνειρα και θύμησες, πάθια κι εγωισμοί, φόβοι και παλικαροσύνες έρχονται κι αραδιάζονται σε μια γραμμή, σε μια τεντωμένη πύρινη γραμμή που ξεκινάει από την άκρια του ντουφεκιού και τρυπώνει ίσα στην καρδιά του αντίπαλου.

Η συλλογή διηγημάτων Αρματωμένα χρόνια του Μήτσου Αλεξανδρόπουλου εκδόθηκε το 1955 από τις Πολιτικές και Λογοτεχνικές Εκδόσεις (ΠΛΕ), εκδοτικό οργανισμό του ΚΚΕ κατά την περίοδο 1954-1968. Περιλαμβάνουν δέκα διηγήματα στα οποία ζωντανεύει με εξαιρετική περιγραφική δεινότητα η ιστορία της αντάρτικης ζωής με τις επικές, εξιδανικευμένες συχνά στιγμές της, τις τεράστιες δυσκολίες και την ισχυρή θέληση των μαχητών να τις υπερβούν. Ένα ιδιότυπο χρονικό μιας γενιάς που πρόσφερε τα νιάτα της και τη ζωή της για τις αξίες της ξετυλίγεται μπροστά μας με τη συμβολή ενός πανεπόπτη αφηγητή, που συχνά υπάρχει ως πρόσωπο. Κάποια διηγήματα ο Αλεξανδρόπουλος τα έγραψε πάνω στα βουνά, σύμφωνα με πληροφορίες της συντρόφου του Σόνιας Ιλίνσκαγια, λειτουργώντας με τους όρους της λογοτεχνικής μυθοπλασίας, σε κάποιο βαθμό ως υπεύθυνος φορέας δημόσιας ιστορίας, χάρη στη βιωματική μνήμη που τον συντροφεύει μόνιμα. Τα διηγήματα γραμμένα εν θερμώ, ως άμεση ανταπόκριση στον παραλογισμό του Εμφυλίου που διαδέχτηκε τη φασιστική κατοχή, αποκτούν άτυπο χαρακτήρα μαρτυρίας.

Τα Αρματωμένα χρόνια είναι ένα βιβλίο μνήμης που αναδεικνύει τη σύνθετη, πολύσημη και συχνά αμφίσημη σχέση Ιστορίας, μικροϊστορίας, βιώματος και μαρτυρίας.