50 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΣΤΗ EUROVISION 1974-2024

Ο διαγωνισμός τραγουδιού της Eurovision με μια πρώτη ματιά φαίνεται να αποτελεί συμβολικά πεδίο ανταγωνισμού των εθνικών κρατών σε καλλιτεχνική μουσική βάση. Με μια δεύτερη ματιά όμως η σκηνή του φαίνεται να αποτελεί και αρένα διαπολιτισμικής συγκρισιμότητας των εθνών κρατών πάνω σε ένα διεθνές πλαίσιο επιτέλεσης δημοφιλών μουσικών συνταγών. Στη συγκεκριμένη μουσική συνεύρεση των ευρωπαϊκών χωρών όπου προτάσσεται και προωθείται η ενότητα υπό τη σκέπη της «Ιδέας της Ευρώπης» αλλά και η διαφορετικότητα από κάθε άποψη, αντίθετα με την τακτική που ακολουθούν οι συντελεστές των τραγουδιών άλλων χωρών, οι δημιουργοί των ελληνικών μουσικών εκπροσωπήσεων δεν έχουν «ανεβάσει» επί σκηνής μέχρι τώρα παραστάσεις με περιεχόμενο που να προάγει ως μέρη της ελληνικότητας την αισθητική του χιούμορ, τον ακτιβισμό, τη διαφορετικότητα, το queerness. Ακόμη και τα στοιχεία της βαλκανικής διάστασης της ελληνικής ταυτότητας τείνουν να αποσιωπούνται.

Η ελληνικότητα που προβάλλεται στους κόλπους του διαγωνισμού για πέντε δεκαετίες (από το 1974 μέχρι το 2024) συσκευάζεται άλλοτε με φολκλορικό, άλλοτε με οριενταλιστικό και άλλοτε με δυτικοευρωπαϊκό περίβλημα, βάσει των κοινωνικοϊστορικών και πολιτικοϊδεολογικών συμφραζομένων της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Το δίπολο μιας εθνοκεντρικής (με δόσεις λαϊκισμού) και μιας πιο κοσμοπολίτικης (με δόσεις εκσυγχρονισμού) προβολής της ελληνικής ταυτότητας φαίνεται να κυριαρχεί στις περισσότερες εκπρόσωπήσεις στον διαγωνισμό ανάλογα με την εκάστοτε συγκυρία. Τα τελευταία χρόνια, τα χρόνια μετά την οικονομική κρίση, οι εκπροσωπήσεις της Ελλάδας φαίνεται να ακολουθούν μια πιο υβριδική επιλογή, όχι όμως με μεγάλη επιτυχία.

Ο μελετητής των ελληνικών τραγουδιών στη Eurovision πραγματεύεται από την πλευρά των Κοινωνικοανθρωπολογικών και Πολιτισμικών Σπουδών, της Κοινωνιολογίας και της Πολιτικής Ιστορίας τους ιστορικούς, πολιτικούς, πολιτισμικούς και ιδεολογικούς παράγοντες που επέδρασαν στη διαμόρφωση του διαρκώς τροποποιούμενου και εξελισσόμενου λόγου της «ελληνικότητας» την οποία από το 1974 πρόβαλλε και συνεχίζει να προβάλλει μέχρι σήμερα η Ελλάδα ως χώρα στη σκηνή του ευρωπαϊκού μουσικού θεσμού.

Μελετώντας τις ελληνικές μουσικές συμμετοχές της Eurovision ο ερευνητής δεν αρκείται στην επιδερμική περιγραφή των επιφαινομένων στην οθόνη της τηλεόρασης αλλά προχωρά στην εξέταση του εθνικού Εαυτού και του χαρακτήρα των Νεοελλήνων βάσει των συγκείμενων νοημάτων που εμπεριέχονται στις μουσικές παραστάσεις της Ελλάδας και των αναγνώσεων των τραγουδιών σε ό, τι αφορά στη γεωπολιτική, την πολιτιστική πολιτική, το nation branding, την άσκηση «ήπιας πολιτικής» και πολιτιστικής διπλωματίας.